Zdjęcie autora
HR / Kadry

Asertywność: skuteczne narzędzie kierowania zespołem


Szef to osoba o kompetencjach decyzyjnych i menedżerskich, która stojąc na czele zespołu realizuje z pomocą pracowników zadania i cele przypisane swojemu zespołowi. Kierowanie i zarządzanie zespołem ludzi wymaga od menadżera posiadania zdolności przywódczych. Taka osoba musi być akceptowana przez podwładnych i potrafić na nich wpłynąć bez zastosowania środków przymusu. Efektywność działań wszystkich pracowników jest odzwierciedleniem traktowania ich przez szefa oraz oceny przez niego zarówno samego siebie, jak i realizowanych przez jego zespół zadań (bywa, że i szef ma również spadek motywacji). W skutecznym kierowaniu grupą podwładnych istotną rolę odgrywają zachowania asertywne. Polegają one na egzekwowaniu stanowczo i bez agresji oraz w sposób łagodny, ale bez uległości własnych praw i potrzeb, przy zachowaniu poszanowania praw i potrzeb pracowników. Asertywność w kierowaniu zespołem powinna objawiać się pewnością siebie, wiarą w możliwości swoje i zespołu, szacunkiem do siebie i innych, stanowczością i zdecydowaniem, uczciwym i szczerym postępowaniem oraz dbałością o poszanowanie praw swoich i pracowniczych. Na bazie powyższych zasad postępowania można wykształcić postawy menedżerskie, dzięki którym możliwe stanie się podejmowanie decyzji w różnych sytuacjach (np. negocjowanie, rekrutacja i zwalnianie pracowników, konflikt, manipulacja czy agresja ze strony pracownika), a w rezultacie – skuteczne kierowanie zespołem i realizacja postawionych przed nim zadań.

Asertywne kierownictwo a komunikacja w zespole

Skuteczne kierowanie zespołem przejawia się (między innymi) w umiejętności znalezienia odpowiedniego podejścia do konkretnego pracownika poprzez komunikowanie mu swoich potrzeb w sposób prosty i rzeczowy, dostosowany do jego możliwości percepcji i rozumienia rzeczy. Częstym błędem, popełnianym przez menedżerów w procesie komunikacji z zespołem lub w relacji z pracownikiem jest jednostronny przepływ informacji, co prowadzi do niezrozumienia treści przekazu i – w rezultacie – błędnego wykonania polecenia. Asertywny szef komunikuje się w sposób dwustronny: wypowiada się jasno i precyzyjnie, obserwując rozmówcę w celu dostrzeżenia symptomów wskazujących na niezrozumienie przekazu (zna zasady komunikacji niewerbalnej), podsumowuje co pewien czas własną wypowiedź i poprzez zadawanie pytań angażuje podwładnego w rozmowę. W sytuacji kryzysowej – w rozmowie z pracownikiem nie interpretuje faktów, ale ustosunkowuje się do nich, zwracając uwagę na własne emocje (opisuje je i potrafi nimi umiejętnie zarządzać, by nie zdominowały jego zachowania i zdolności do podejmowania trafnych decyzji). Jednocześnie wskazuje podwładnemu konsekwencje płynące z zaistnienia danego faktu oraz swoje oczekiwania wobec niego i podejmowanych przez niego w przyszłości działań. Tak pokazany sposób komunikacji nazywa się asertywną krytyką modelu FUKO (Fakty-Uczucia-Konsekwencje-Oczekiwania) i jest jednym ze skutecznych narzędzi w zarządzaniu i komunikacji z zespołem pracowniczym. Stosujący je menadżer może przekazać pracownikowi słowa krytyki, która stanie się konstruktywna, powodując u pracownika powstanie efektywnego i poprawnego wzorca zachowania, a przez to wyeliminowanie przeszkody w realizacji celu postawionego przed zespołem.