In

Odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w czasie pandemii?

Tematem coraz częściej podejmowanym przez ekspertów zajmujących się prawem pracy i sprawami socjalnymi jest możliwość zwiększenia odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. 
Chodzi o przedsiębiorców, którzy odnotowali spadek obrotów gospodarczych lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń w rozumieniu art. 15ge ust. 3 Ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Dlaczego pracodawcy nie mogą zwiększyć wysokości odpisu na fundusz socjalny?

Zgodnie z cytowanym przepisem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia u pracodawcy w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, spadku obrotów gospodarczych, o którym mowa w art. 15g ust. 9 lub istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń, o którym mowa w art. 15gb ust. 2, nie stosuje się postanowień układów zbiorowych pracy lub regulaminów wynagradzania, wprowadzonych na podstawie art. 4 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustalających wyższą wysokość odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne świadczenia o charakterze socjalno – bytowym niż określa ta ustawa.
W takim przypadku stosuje się wysokość odpisu na ten fundusz określoną w tej ustawie.

Wobec powyższego przedsiębiorcy, który sytuacja ekonomiczna uległa poprawie stanęli obecnie przed dylematem, czy ograniczenia wskazane w przepisie mają nadal zastosowanie. 
Szczególnie, że zwiększenie wysokości odpisu na fundusz jest rozwiązaniem, które nadal chcą stosować jako, co do zasady, korzystniejsze dla pracowników, a ich sytuacja finansowa na to pozwala.
Należy przypomnieć, że uzasadnienie jakie przyjął ustawodawca ustanawiając w art. 52 l Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych korzystne rozwiązania zwiększające limity kwot wolnych od podatku wynikało z ratio legis całości oceny sytuacji pracowników zatrudnionych u pracodawców poszkodowanych przez sytuację epidemiczną. To właśnie fundusz świadczeń socjalnych miał być tym mechanizmem wsparcia, który zagwarantuje pracownikom pewną formę rekompensaty za utraconą wartość wynagrodzenia za pracę.

Pomyłka czy celowe działanie?

Doszło jednak do sytuacji paradoksalnej – czy przez omyłkę tworzących przepis, czy działanie celowe? – trudno wskazać jednoznaczną odpowiedź.
Jedno jest pewne – niezależnie od czasokresu i rodzaju korzystania ze wsparcia finansowego na podstawie mechanizmów „tarczy antykryzysowej”, które aktualnie u pracodawcy nie ma zastosowania, nawet przedsiębiorcy, którzy chcieliby zwiększyć odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych nie mogą tego zrobić.

Skutki prawne braku możliwości zwiększenia odpisu na zakładowy Fundusz świadczeń Socjalnych

Jakie mogą być potencjalnej skutki niezastosowania się przedsiębiorcy do cytowanego ograniczenia?
Po pierwsze – w przypadku, kiedy podwyższona kwota odpisu miałby być uregulowana zgodnie z przepisami ustawy w protokole dodatkowy do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy – Państwowa Inspekcja Pracy odmówi jego rejestracji powołując się na przepisy, o których tu mowa.

Po drugie – co może być znaczenie bardziej odczuwalnym skutkiem prawnym, również finansowym dla przedsiębiorcy – w razie postępowania kontrolnego – organy Krajowej Administracji Skarbowej mogą uznać, że kwota ponadustawowego odpisu nie zostanie zaliczona do kosztów działalności pracodawcy na zasadzie art. 6 ust. 1 Ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o Zakładowym Fundusz Świadczeń Socjalnych.

Przedsiębiorcom, którzy mają zatem zamiar podwyższyć wysokość odpisu na fundusz, czy to w zakładowym układzie zbiorowym pracy, czy w regulaminie wynagradzania i stosować korzystniejsze zasady dla pracowników, pozostaje zatem cierpliwe czekać, aż ogłoszony stan epidemii lub zagrożenia epidemicznego minie.

Więcej szczegółów na temat ZFŚS w 2021 roku znajdziesz na naszym szkoleniu:

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych w 2021 roku


Autor artykułu: dr Mateusz Warchał
Wybitny Ekspert prawa pracy, psycholog pracy, inspektor ochrony danych, audytor systemów i procedur HR. Wieloletni specjalista Państwowej Inspekcji Pracy. Autor licznych prac badawczo-rozwojowych w obszarze stosowania prawa pracy na gruncie systemów zarządzania personelem.
Wykładowca OSiI Effect,
autor unikalnych projektów szkoleniowych dla działów kadr, HR Biznes Partnerów, przedstawicieli związków zawodowych, menedżerów. Wszystkie szkolenia prowadzone przez dr Mateusza Warchała są źródłem bezcennych wskazówek, praktycznych rozwiązań, gotowych do zastosowania materiałów dla HR.


Sprawdź szkolenia prowadzone przez wykładowcę:
Rekrutacja w 2021 roku – Jak zgodnie z prawem przeprowadzić proces rekrutacji? – wytyczne dla HR i rekruterów
Elektroniczny obieg dokumentacji kadrowej – nowe wyzwanie dla Działu HR, Menedżerów, IOD

Dyrektywa o ochronie sygnalistów – nowe wyzwania i obowiązki dla działów personalnych i compliance w 2021 roku


Tutaj znajdziesz inne ciekawe artykuły:
Dyskryminacja i mobbing w miejscu pracy
Akta osobowe
Przechowywanie akt osobowych

dyskryminacja-mobbing
akta osobowe pracownika
przechowywanie akt osobowych pracownikow
odporność psychiczna rezyliencjarekrutacja zdalna praca